۸ ژوئن ۲۰۲۶- در یک مطالعه فاز ۲، داروی تحقیقاتی زناگامتاید که بهصورت هفتهای یکبار تزریق میشود، در مقایسه با دارونما بهبود قابلتوجهی در کنترل قند خون بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع ۲ نشان داد. تا ۸۹٫۱ درصد از شرکتکنندگان به سطحHbA1c کمتر از ۷ درصد دست یافتند و افرادی که بالاترین دوز دارو (۴۰میلیگرم) را دریافت کردند، پس از ۳۶هفته تا ۱۴٫۶درصد کاهش وزن را تجربه کردند. بر اساس این نتایج امیدوارکننده، زناگامتاید برای درمان دیابت نوع ۲ وارد مرحله فاز ۳ کارآزماییهای بالینی خواهد شد.
این مطالعه به هدف اصلی خود، یعنی کاهش HbA1c در تمامی دوزهای دارو، دست یافت و همچنین در یکی از اهداف ثانویه مهم خود، یعنی کاهش وزن بدن (در دوزهای ۱٫۵میلیگرم و بالاتر)، در مقایسه با دارونما پس از 36 هفته موفق بود.
مارتین هولست لانگه، مدیر ارشد علمی و معاون اجرایی بخش تحقیق و توسعه شرکت نوونوردیسک، گفت: «زناگامتاید نخستین درمان تحقیقاتی دیابت نوع ۲است که مکانیسمهای اثر آگونیست گیرنده GLP-1 و آگونیست گیرنده آمیلین را در یک مولکول واحد ارائه می دهد. نتایج فاز ۲ شواهد فزایندهای را تقویت میکند که نشان میدهد زناگامتاید میتواند تأثیر قابلتوجهی بر کنترل قند خون و همچنین کاهش وزن بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲ داشته باشد».
این مطالعه فاز ۲ نشان داد که تمامی دوزهای زناگامتاید در مقایسه با دارونما، کاهش وابسته به دوز و از نظر آماری معنیداری درHbA1c از شروع مطالعه تا هفته ۳۶ ایجاد کردند. از سطح پایهHbA1c معادل ۷٫۸ درصد، میانگین تخمینی کاهش HbA1c در هفته ۳۶ با دوز ۴۰ میلیگرم به ۱٫۷۱- درصد رسید. همچنین تا ۸۹٫۱ درصد از شرکتکنندگان به HbA1c کمتر از ۷ درصد و تا ۷۶٫۲ درصد بهHbA1c برابر یا کمتر از ۶٫۵ درصد دست یافتند.
نکته قابلتوجه دیگر این بود که درصد زمانی که قند خون شرکتکنندگان در محدوده هدف ۷۰تا ۱۸۰میلیگرم در دسیلیتر قرار داشت، در تمامی دوزهای زناگامتاید از هدف توصیهشده بینالمللی (بیش از ۷۰درصد) فراتر رفت و در گروه ۴۰ میلیگرمی به ۹۱٫۵درصد رسید. این نتایج نشاندهنده اثربخشی قوی دارو در کنترل قند خون است، بهویژه با توجه به اینکه شرکتکنندگان گروههای دوز بالاتر تنها مدت کوتاهی در معرض دوز نگهدارنده نهایی قرار داشتند(20 میلی گرم برای 8 هفته و 40 میلی گرم برای 4 هفته).
بهعنوان یکی از اهداف ثانویه اصلی، شرکتکنندگان دریافتکننده زناگامتاید نیز کاهش وزن چشمگیری را تجربه کردند. در گروه دریافتکننده دوز ۴۰میلیگرم، میانگین کاهش وزن به ۱۴٫۶درصد رسید، در حالی که این میزان در گروه دارونما تنها ۲٫۱درصد بود. همچنین تا پایان هفته ۳۶هیچ نشانهای از توقف روند کاهش وزن در دوزهای بالاتر مشاهده نشد.
ویژگیهای اولیه شرکتکنندگان (۲۶۲نفر) به این شرح بود: ۶۶ درصد مرد، میانگین سنی ۵۷٫۱ سال، میانگین HbA1cبرابر با۷٫۸ درصد، میانگین وزن بدن ۹۹٫۲ کیلوگرم، و۴۰ درصد مصرف کننده مهارکنندههای SGLT2بودند.
تمام بیماران دوز ثابتی از متفورمین، با یا بدون مهارکننده SGLT2، دریافت میکردند.
هر نقطه پایانی با استفاده از مدل ANCOVAتجزیه و تحلیل شد. تجزیه و تحلیلها بر اساس دادههای دوره مشاهده تحت درمان بدون داروی نجات انجام شد.
با استفاده از مدل دوز-پاسخ برای تجزیه و تحلیل، میانگین تغییر تخمینی در A1cاز ابتدا تا هفته 36 با زناگامتاید 40 میلیگرمی تا 1.8-٪ و میانگین تغییر تخمینی در وزن بدن تا 14.5-٪ بودکه هر دو در مقایسه با دارونما از نظر آماری بسیار معنیدار بودند.
این مطالعه از طراحی افزایش تدریجی و ثابت دوز استفاده کرد؛ به این معنا که اگر بیمار قادر به تحمل دوز برنامهریزیشده نبود، درمان بهطور دائم قطع میشد.
شایعترین عوارض جانبی مشاهدهشده، عوارض گوارشی بودند که عمدتاً شدت خفیف تا متوسط داشتند. پژوهشگران اعلام کردند که نمایه ایمنی و تحملپذیری زناگامتاید در این مطالعه با سایر درمانهای مبتنی بر اینکرتین و آمیلین سازگار بوده است. این نتایج از ادامه بررسی زناگامتاید در مطالعات فاز ۳حمایت میکند.
بر اساس این یافتهها، شرکت نوو نوردیسک قصد دارد در نیمه دوم سال ۲۰۲۶ برنامه توسعه بالینی فاز ۳زناگامتاید را برای بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع ۲آغاز کند.
منبع:
https://medicaldialogues.in/diabetes-endocrinology/news/zenagamtide-shows-strong-glycemic-control-and-weight-loss-in-phase-2-trial-172258